Bir blog yazısının buraya kadar geleceğini düşünmezdim doğrusu ve 2026 yılında yaklaşık 20 adet yapılmış, komik bir durum.

Evet roket işine geri dönebiliriz. Dediğim gibi liseli gençler roket gövdeleri, kanatçıkları ve burun konileri hatta paraşütleri, kısacası motor hariç her kısmı kendi elleriyle ürettikleri roketlere sahip oldular. Arkadaşım Ali’nin de çıktığı aşağıdaki fotoğrafta nasıl el işi kağıdı sarılır ve tutkallanır gösteriyorum.

Alüminyum folyo ile motoru sarıyorlar, kanatçığı ve burun konisini de kalıplarından kesip taktıklarından sonra
Neticesinde her öğrencinin az çok böyle bir roketi oluyor:

Öğrenciler ile beraber basınç merkezi ve ağırlık merkezlerini bulup ona göre stabilite ayarı yapmamız gerekiyordu ancak zaman yetmediğinden roketleri uçuş öncesi elden geçirme işi bize kaldı.

Biz de fırlatma gününden önce her birini elden geçirdik. Basınç merkezini bulmak için aşağıdaki yöntem ile çıkardığımız kartonun ağırlık merkezine baktık ve onu yaklaşık olarak kabul ettik.

Ağırlık merkezini ise kolayca bulduk. Basınç merkezi ve ağırlık merkezi birbirine çok yakın çıkınca (Ağırlık merkezi basınç merkezinden en az 1 çap ileride olmalı) Burun konisine roketleri yaparken eklediğimiz oyun hamurunun yetersiz olduğunu anladık. Tabi roket içinde de yer kalmadığından basınç merkezini geriye çekmek dışında bir şansımız yoktu. Elime makası alıp kafamda belirlediğim yeni basınç merkezine göre öğrencilerin roketlerinin kanatçıklarını küçülttüm. Tabi yanımda bulunan arkadaşlarım da fırlatma rampasını bitirmede çok büyük katkılar sundular. O da aşağıdaki görselde. Rokete sabitlenmiş bir pipet fırlatma rampasına roketi sabitliyordu.

Heh bir de fırlatmadan önce birkaç tanesine yapılması çok kritik olan sallama testini yaptık başarılı olunca fırlatmaya hazırdık. Onunla alakalı da aşağıdaki görsel bilgi veriyor:

Kanatçıkları ne olur ne olmaz diye plastik macunla sabitledik müthiş bir şeymiş fırlatma rampasının birinci şişini boruya sabitlerken de kullandık, kesinlikle bir daha kullanacağım bir malzeme oldu benim için sertleşince kırması imkansız.

Kanatçıkları sabitlerken ben

Tam 9 adet roketimiz vardı. Tümünü kazasız uçurduk. Evet aerodinamik olarak o kadar iyi değillerdi ama önceden hiç roket yapmamış gençler, çok başarılı bir iş çıkarmışlardı. Eğitmen olmak bir zevkti.

Hatta örnek bir video:

Son olarak atış alanında bir türlü fırlatma yapamadık komik olan şey krokodil kablolarımız paslıymış. En iyi atışları oradaki görevlilerin verdikleri kabloların ucuna U şeklinde reziztans teli bağlayıp roket motorunun altındaki deliğe kabloyu denk getirerek yaptık. Hikaye bu kadar.

Zaten odaklandığım ana dal mühendislik olduğundan ve psikoloji konusunda bayağı acemi olduğumdan yalnız bunların basit gözlemlerin sonucu olduğunu belirtmek isterim.

İnsan davranışları incelendiğinde özellikle toplumun etkisi çok büyüktür. Ancak bu büyüklük, özünde ideallerini dışarıda görmek isteyen bireyin eseridir. Toplum tanımı benim için yalnızca bireyin gerçekleştiremediği ideallerin toplamı olarak tanımlanabilir. Tanımlanan bu ideallerin realiteden uzaklaşması depresyona neden olabilir özellikle okudukları dolayısıyla farklı bir dünya bekleyenlerin hayatın gerçekliği ile karşılaşması kalıcı ve sistematik bir burukluğa ve muhtemelen böylece depresyona neden olabilir. Elbette bu ifadeler acemi gözlemlerimle elde edilen sonuçlara göre yazılmıştır. Depresyon çok boyutlu ve birçok yönden ele alınması gereken ciddi bir konudur. Buna rağmen önermemi kabul etmeye devam edersek depresyonun başarılı insanlar ile olan samimiyetinden yola çıkarak zihinlerindeki ideale olan bağlılıklarının savaşını yaşadıklarını söyleyebiliriz.

Gözlemlerime göre insan idealleri vasıtasıyla varolur. Dolayısıyla insanı mutsuz, mutlu, aşık eden de idealleridir. Ancak birinin idea kaynaklı depresyon veya idea kaynaklı varoluş hakkında öz farkında olduğunu sanmıyorum, bu sanrım gördüğüm davranışların kendi davranışlarımdan ne kadar farklı olduğuyla ele alındı.

Bana göre bilinçaltı haberdar olmadıklarımızın yeri olduğundan, insan idealarının bilinçüstünde şekillendiğini, ancak bu şekillenmenin bir beklentiye bilinçaltında dönüştüğünü söyleyebilirim. Aklımda tutmak için buna Don-Kişot etkisi derim. Beklentilerin tümü hiçbir şekilde birey tarafından bilinmez; bilinmesi gerektiğinde tedavi zamanı gelmiş demektir. Doğduktan hemen sonra annenin, hatta havanın bir ihtiyaç hâline gelmesi gerekmesi kökenine dayanan bu zihinsel etki tepki sistemi aynı zamanda bireyin modern sorunlarının temelini oluşturur.

Realite vasıtasıyla kaydedilen yüksek dopaminli anlar, onları hep yaşamak için idealleşir; daha sonra unutulur. Dolayısıyla bilinçaltının bir parçası hâline gelir.

Bu metni yazmamdaki temel sebep aslında bugüne kadarki gözlemlerimle kendini tanımlamaya çalışan bir bireyin realiteden ne kadar uzaklaştığını tayin edebilmekti. Elbetteki bir sayı vermek mümkün değil; ancak bu uzaklığın nelere kadir olduğunu görebiliriz. Özellikle bireyin yanlış bir öğrenme örüntüsüne sahip olması; örneğin yalnız sözler, saf bilgi ve ona göre işe yarayanlarla beslenen bir okurun kötü düşünceden ayrık olması mümkün değildir. Çünkü ideallerinde olan başka bir deyişle bilinçaltına umut olarak kaydedeceği hayat, neticesinde bir insan gözünden bakılacağından ötürü yaşandığında tatmin etmeyecektir ve yaşamın devamlılığı üzerine kuşku doğuracaktır.

En müsterih yol böyle ilimlerle uğraşılacaksa bireyin aynı zamanda evrendeki yeri üzerine doğru çalışmalara yer vermelidir. İnsanın evrendeki yeri aynı zamanda etrafındaki insan topluluğunun nasıl ele alındığıyla ilgilidir.

Bunun bu kadar önem arz etmesinin yegâne sebebi insanın algılarını ideale ideallerini kendisini var etmekte bir araca dönüştürmesinden ötürüdür. İnsanın varoluşu iki temel şeye bağlıdır: var olduğunu algıladığı şeylerle statülenmesi ve var olacağına umut ettiği şeylerle statülenmesi.